Strona główna » Liceum » Pozostałe » Historia


Wojny religijne.



Poprzednia praca: Szanse i znaczenie Powstania Listopadowego.
Następna praca: WOJNY O PANOWANIE NAD BAŁTYKIEM .SPRAWA INFLANT W POLITYCE BAŁTYCKIEJ - XVI - XVII W.



Treść: Wojny religijne to temat aktualny , niestety także dzisiaj : niedawne wypadki w byłej Jugosławii czy konflikt islandzko angielski w dużej mierze majš podtekst wyznaniowy. Tego typu zawieruchy towarzyszš ludzko?ci od bardzo dawna. Czy były to na poczštku edykty cesarskie w Starożytnym Rzymie, potyczki różnych grup , czy regularne wojny jak wyprawy krzyżowe wszystkie te zjawiska miały wspólny cel: zniszczenie jednego lub wielu wyznań i jego wyznawców , podporzšdkowanie innej ideologii , wierze , wszystkie charakteryzowały się okrutno?ciš i rozlewem krwi , często niewinnych ludzi. I tak było w przypadku konfliktu o charakterze religijnym w XV i XVIw. W okresie wielu przemian , które zachodziły w owym czasie w Europie ,wojen znalazły również swe miejsce wojny religijne , które zmieniły wyznaniowš mapę Europy aż do dnia dzisiejszego. Przyczyn konfliktów XV-wiecznych należy zapewne upatrywać w tzw. Kryzysie ko?cioła zachodniego. Już w XIV w. Dochodziło do demoralizacji kleru. Mnisi przechodzili z klasztoru do klasztoru w zależno?ci od jego bogactwa , zakony toczyły z klerem ?wieckim walki o wpływy z duszpasterstwa i dziesięciny. Na dworach biskupich a i papieskim rozprzestrzeniało się przekupstwo i troska o ?cišganie opłat od wiernych. Doszło do Wielkiej Schizmy Zachodniej: urzędowało dwóch papieży w Awinionie i Rzymie. Poza tym kryzys gospodarczy spotęgowany klęskami elementarnymi , zmiany ?wiatopoglšdowe. Zaczęto coraz bardziej interesować się ?mierciš a przez to rozwinšł się proceder sprzedaży odpustów. Religijno?ć zamieniła się w dewację a ta w zabobony: dochodziło do palenia olbrzymiej ilo?ci niewinnych kobiet oskarżonych o czary. Oskarżenia o herezję potęgowały się a inkwizycja zbierała swe żniwo. Nic dziwnego że w takiej sytuacji krzewiły się duchy nawołujšce do życia religijnego i społecznego.
Kryzys gos. I społ. Dosięgał również Europę i Czechy: feudałowie zwiększali obcišżenia chłopów, przeciwstawno?ci narodowe , w rękach duchowieństwa było 1 do 1/3 dochodu narodowego , a wyższa hierarchia ko?cielna głównie cudzoziemcy prowadziło to ku fermentowi w społeczeństwie. Za rzšdów panowania Wacława Luksemburskiego do wybuchu rewolucji antyfeudalnej o aspekcie antyko?cielnym i narodowo?ciowym. Jon Hus był tym duchownym czeskim , który walczšc o j. czeski w Ko?ciele stał się propagoterem nauki Wiklefa z Oxfordu: występował przeciw ?wieckiej władzy papiestwa , potępiał kupczenie odpustami , wypominał wady duchowieństwa , stał się zwolennikiem predestynacji , w Pi?mie ?w. Widział jedyny wykładnik wiary. Za swe wypowiedzi Hus atakowany był najpierw przez kler niemiecki a potem obłożony klštwš , zatwierdzonš przez papieża. Mimo to wcišż głosił swe idee , powołany zatem został przed sobór w Konstancji z zapewnieniem bezpieczeństwa osobistego , 6 VII 1415 został spalony na stosie. Ta ?mierć wywołała wzburzenie w Czechach będšce poczštkiem rewolucji Husyckiej. Ogłoszono tzw. cztery artykuły praskie 1. Prawa swobodnego głoszenia słowa Bożego 2. Komunie pod dwiema postaciami 3. Sekularyzacji dóbr ko?cielnych 4. Karania grzechów ?miertelnych przez władzę ?wieckš. Husyci obejmowali w swe posiadanie coraz więcej ?wištyń usuwajšc z nich wierne papiestwu duchowieństwo. W 1419 obalono w Pradze wrogš Husytom radę miejskš . A gdy zmarł Wacław IV Husyci odmówili uznania praw do korony czeskiej Zygmuntowi Luksemburskiemu. Ten rozpoczšł wyprawy odwetowe (od 1420) , Husyci nie tylko oparli się nim ale od 1427 przeszły do kontruderzenia . Swe zwycięstwa zawdzięczajš doskonale zorganizowanej armii przez Jana Żiżkę z Trocnova. Ich wyprawy spustoszyły Morawy , zach. Węgry , ?lšsk , Saksonię oraz posiadło?ci brandenburskie i zakonu Krzyżackiego. Wszędzie gdzie przeszły wojska Husyckie budziły ruchy antypapieskie i antyfeudalne. Z czasem doszło do rozwarstwienia w samym ruchu Husyckim: a. Kalisktyni- ograniczali swe postulaty do czterech artykułów praskich była to szlachta , mieszczanie , bogate chłopstwo. b. Toboryci radykalni za zniesieniem wszystkich obrzędów , odrzucali własno?ć , byli za równo?ciš . Oparcie mieli w armii Husyckiej bo to oni byli jej trzonem: ubodzy rzemie?lnicy , biedota. Po ?mierci Żiżki (1424) doszło do sporu w obozie Husyckim. Rewolucję uratował jednak Prokop Wielki zainicjował przeniesienie walk na teren nieprzyjacielski : uchronił kraj od wojny domowej i zmusił do ustępów Zygmunta Luksemburczyka w celu porozumienia , doszło do soboru w Bazylei: Gdy kalikstyni byli gotowi na kompromis taboryci byli nieprzejednani. Doszło więc do walki pod Lipanami (1434) gdzie kalikstyni zdradziecko zaatakowali toborytów i zwyciężyli. Mimo to do uspokojenia z katolikami doszło dopiero w 1436 kiedy zatwierdzono tzw. kompakty , które gwarantowałyby czechom liturgię w j. narodowym , komunię pod dwoma postaciami , sankcjonowały dokonanš już sekularyzację dóbr ko?cielnych. W zamian czesi uznali prawa Zygmunta Luksemburczyka do korony. Niedobitki toborystów stworzyły ko?ciół braci czeskich , który przetrwał do reformacji. Pomimo długiego okresu wojen Husyckich nie przyniosły one Czechom ani definitywnego zerwania z Papiestwem ani dogłębnej reformy stosunków ko?cielnych. Czechami wstrzšsnęła jeszcze walka o koronę była to jednak walka o władzę między stronnictwami. Mówišc o XV w. Można jeszcze wspomnieć o krucjatach przeciw Turkom. Rozejm między Węgrami a turcjš został zerwany na skutek nacisku Papiestwa obawiajšcego się zwrócenia potęgi tureckiej przeciw sobie. Armia chrze?cijańska pod wodzš króla Władysława rozpoczęła obleganie Warny. 10 XI 1444 doszło do decydujšcej bitwy , która zakończyła się klęskš wojsk chrze?cijańskich i ?mierciš Władysława. Zwycięstwa Turków doprowadziły ich w końcu 1453 do opanowania Konstantynopola , jednak w 1456 pod Belgradem udało się Węgrom powstrzymać napór turecki. Ambitne plany koalicji antytureckiej miał król Węgier Maciej Korwin jednak jego ?mierć obróciła je w niwecz. Państwa europejskie powoli gnały ku renesansowi-odrodzeniu. W sztuce powrócono do dorobku starożytno?ci , zaczęto zajmować się człowiekiem jego wyjštkowym miejscem na ziemi. Powstały nowożytne ideologie traktujšce o ludzko?ci i władzy. Dšżono zatem do konfrontacji nowych pršdów umysłowych z wszechpotężnš niemal monopolistycznš ideš Ko?cioła mimo, iż sami humani?ci nie zerwali z ko?ciołem , ich my?li i pisma były wykorzystywane przez innych. Pierwszym wyrazicielem tych sprzeczno?ci stali się Niemcy. Postępujšcy kryzys społeczny , brak poprawy w Ko?ciele rewolucji husyckiej : demoralizacja kleru, wzrost bogactwa , ignorowanie konstruktywnej krytyki humanistów były to główne problemy nurtujšce ?wiat katolicki. Niemcy stały się punktem zapalnym. Kraj wielu partykularyzmów , rozbiły politycznie i gospodarczo z opozycjš chłopskš a i niekiedy mieszczańskš i rycerskš. Jeżeli chodzi o duchowieństwo reprezentowało ono niski poziom moralny i ucisk fiskalny . A ponieważ to ko?ciół i religia miały decydujšcy wpływ na wszystkie dziedziny ówczesnego życia ludzkiego zatem wszelkie antagonizmy znalazły uj?cie w wystšpieniach o charakterze religijnym. Do tych wystšpień pocišgnšł lud Marcin Luter. Marcin Luter będšc mnichem często rozmy?lał nad problemami religijnymi , głównym ?ródłem dla niego stała się Biblia. W niej znalazł podstawę do swej doktryny o zbawieniu: najważniejsza jest wiara w boga i jego słowa ewangelii bo natura ludzka jako ułomna zawsze prowadzi do grzechu. Jednak to nie ta doktryna a sprawa odpustów zadecydowały o wystšpieniu Lutra przeciw Ko?ciołowi w 1517 r. W Witenberdze Luter ogłosił swe tezy . Od razu pojawiali się zwolennicy i przeciwnicy . Luter rozpoczš polemiki , potępił uznanie Husa za heretyka. W 1520 Luter przedstawił się Ko?ciołowi Katolickiemu. Ogłosił prymat władzy ?wieckiej nad ko?cielna i możliwo?ć interwencji władców w sprawy ko?cielne , ewangelię uznał za jedyne ?ródło prawdy i wiary. W odpowiedzi na to papież Leon X podpisał potępujšcš reformatora bullę Exsurgedomina . Wkrótce też spalono ksišżki Lutra na stosie (bulle ogłosił cesarz Kort V ale elektorzy niemieccy tego nie zrobili). Mimo to zwolenników Lutra rosła . Rzym chcšc wrócić tę swawolę żšdał od cesarza radykalnych kroków , ten zatem w 1521 r. w Wormacji podpisał edykt uznajšce Lutra jako heretyka i skazujšcy go na bonicę (Luter ukrył się u swego protektora elektora Sobieskiego Fryderyka Wordburga). Mimo to nauka Lutra nadal się szerzyła , zwolennicy jej rozpoczęli rozruchy o podłożu społecznym. Na yo Luter sformułował dogmatykę , liturgię swego Ko?cioła i nawoływał do posłuszeństwa wobec władców ?wieckich. Mimo to nie udało się powstrzymać wybuchów społecznych. Rozpoczšł się ruch antyfeudalny w?ród chłopów , a na swe hasło wybrał on sprawiedliwo?ć bożš chodziło głównie o oddanie ziemi ko?cielnej , skasowanie dziesięcin. Powstanie to przerodziło się w wojnę chłopskš na czele której stał Tomasz Munzer (uważał on iż jedynš forma kultu jest czytanie ?w. , zaprzeczał on wszelkim instytucjš ko?cioła). Był on za chrztem dorosłych- stšd nazwa jego zwolenników anabapty?ci. Wojna trwało od 1524-1526 i rozprzestrzeniła się na Tyrol , Solzburg , Stynię , Karyntię , Szwabię , Wintenbergię , Alzację , Hesję aż po Turyngię i Saksonię . Lud odnosił szereg zwycięstw domagajšc się zmiany istniejšcego porzšdku . Wojna miła bardzo okrutny charakter gdyż panowie m?cili się krwawo na zbuntowanych chłopach. W wyniku jednak złej organizacji oddziałów chłopskich zaczęły one ponosić klęski. Wsie zostały spalone a wielu z uczestników zginęła z ręki kata. Mima tego zwycięstwa nad chłopami w Niemczech nie doszło do pokoju . Nauki Lutra stawały się popularne także w?ród ksišżšt Rzeszy z powodu nadziei na sekularyzację dóbr ko?cielnych. W 1529 czę?ć ksišżšt Rzeszy złożyła protest przeciw żšdaniu cesarza Karola V a nie wprowadzaniu żadnych zmian w sprawach ko?cielnych (stšd nazwa protestanci) . W 1531 r. zawarli zwišzek obrony w Schmolkolden . Mimo to do wojny jednak nie doszło z powodu niebezpieczeństwa tureckiego. Z niesnasek religijnych dochodziło do niesnasek politycznych. Doprowadziło to do walk pomiędzy ksišżętami by 1555 r. doszło do zwołania sejmu w Augsburgi i uchwalenia pokoju religijnego . Wyznanie protestanckie uznane zostało jako prawnie a jego wyznawcy uzyskali prawo do wolnego kultu. Jednak najważniejszym postanowieniem była zasada czyj kraj tego religia (cuius regio eius religio) czyni faktycznie nie było żadnej wolno?ci religijnej dla poddanych. Prócz Niemiec do wystšpienia przeciw ko?ciołowi katolickiemu doszło też w innych krajach. W Szwajcarii reformacja zwišzana jest z osobš Ulricha Zwingliego. I w tym kraju doszło do wojny 1529 31 , która zakończyła się równouprawnieniem protestantyzmu i katolicyzmu. Inny reformator Szwajcarii Jan Kalwin za jedyne ?ródło wiary uznał Biblię i ogłosił teorię o predestynacji . W Genewie zorganizował gminę ewangelickš i ogłosił zasadę nietolerancji wobec wszelkich przeciwników. Wielu się to nie podobało nie doszło jednak do walk. Inaczej natomiast było we Francji. Tutaj polityka religijna Franciszka I była nieco zmienna z jednej strony popierał on protestantów ze względu na swych sprzymierzeńców w Niemczech , z którymi zwalczał Karola V w polityce wewnętrznej , z drugiej strony był ich przeciwnikiem. Przyczynił się do okrutnych prze?ladowań wszelkich heretyków. Także następca Henryk II był wrogo nastawiony do reformacji i powołał izbę do zwalczania herezji. 1551 edyktem królewskim zakazano wszystkiego co zwišzane było z reformacjš. Mimo to francuscy kalwini wcišż poszerzali swoje szeregi min. należeli do nich księża de Baurbon. Próbowano pewnego uspokojenia poprzez nadawanie edyktów tolerancyjnych nie podobało się to jednak katolikom. 1562 doszło do rzezi hugenotów w Wassy na co i ci odpowiedzieli siłš . Rozpoczęła się długa wojna domowa (1562-1594) która mimo iż prowadzona była pod hasłami religijnymi była w istocie konfliktem różnych interesów politycznych i gospodarczych. Był to okres nietolerancji , gwałtów , okrucieństw. Jednš z prób było małżeństwo Henryka de Bourbon z siostrš królewskš Małgorzatš Valais. W czasie wesela jednak w tzw. Noc ?w. Bartłomieja (23/24 VIII 1572) doszło do masakry przybyłych do Paryża hugetów (za sprawš króla Karola IX i jego matki Katarzyny Medycejskiej). Od 1574 wojna na skutek ?mierci Karola IX przerodziła się w wojnę o tron tzw. wojnę trzech heretyków. O Władzę walczyli bowiem brat Karola IX Henryk de Valois , nowy szwagier Henryk z Nawary (mšż Małgorzaty) i Henryk ks. De Guise. Po zamordowaniu Henryka de Guise i Henryka de Valois pozostał Henryk de Bourbon z Nawary. Jako Henryk IV pokonał katolików i po oblężeniu Paryża przeszedł na katolicyzm. Jeszcze innymi torami potoczyły się konflikty religijne w Anglii. Poczštkowo Henryk VIII był zdecydowanym przeciwnikiem reformacji obawiajšc się o autorytet swej władzy . Z czasem to się jednak zmieniło , gdyż Henryk VIII zaczšł się obawiać coraz to silniejszego Karola V (cesarz) i chciał rozwodu z jego córkš Katarzynš Aragońskš. Papież Klemens VII będšcy w całkowitej zależno?ci od cesarza nie wyraził na to zgody. Henryk VIII wystšpił przeciw Rzymowi a większo?ć społeczeństwa poparła go. W 1534 zalegalizowano w Parlamencie oderwanie od ko?cioła Rzymskiego akt supremacji a w Anglii powstał niezależny , narodowy Ko?ciół zwany Anglikańskim z królem na czele. Rozpoczšł się krwawy terror. Posłuszeństwo nowej konfesji pozwoliła Henrykowi VIII na wzmożenie terroru politycznego dzięki czemu mógł pozbyć się opozycji. Sytuacja zmieniła się radykalnie w okresie panowania Moni córki Henryka , która powracajšc do katolicyzmu rozpoczęła odwet na odstępcach od prawdziwej wiary. Sytuacja znów się odmieniła po objęciu tronu przez Elżbietę I . Jednakże nigdy nie doszło do wojen religijnych w XVIw. Ważnym konfliktem , pozornie religijnym była walka narodowowyzwoleńcza w Niderlandach. W kraju rzšdzonym przez znienawidzianych Habsburgów reformacja znalazła licznych zwolenników. Kalwinizm i Luteranizm idealnie wyrażały dšżenia bogatego mieszczaństwa. Do protestantów przyłšczyła się także katolicka szlachta tworzšc wspólnie stronnictwo gezów. Rozpoczęła się walka z rzšdami hiszpańskimi. Wilhelm Orański doprowadził do układu między protestantami i katolikami dla zjednoczenia sił w wojnie o niepodległo?ć. Południowa czę?ć Niderlandów głównie katolicka posiłkowała wojska hiszpańskie . Doszło do podziału kraju na niepodległš (protestanckš) - Północ i wierne Habsburgom - Południe . W 1588 proklamowano Republikę Zjednoczonych Prowincji Niderlandów .
Konflikty religijne XV i VI wieku pochłonęły wiele istnień ludzkich. Jednakże nie należy w nich upatrywać włšczenia zmagań ideologicznych. Pod ich przykrywkš doszło do pierwszych buntów społecznych (Niemcy) , narodowowyzwoleńczych (Czechy , Niderlandy) czy umacniajšcych władzę królewskš (Anglia). Co prawda pokój religijny z 1555 nie rozwinšł problemów to jednak dzięki reformacji powstało wiele dzieł a skostniały katolicyzm rozpoczšł swš naprawę (sobór trydencki 1545-1563) . Można wymienić wiele za i przeciw i na pewno należy potępić krwawe wojny ale na ówczesnym etapie rozwoju społeczeństw były chyba niestety nieuchronne gdyż religia ?ci?le łšczyła się z politykš a wła?nie twórcy humanistyczni i reformacja powoli to zmieniły. O trwało?ci owych zmian ?wiadczy fakt , iż i luteranizm , kalwinizm i anglikanizm trwajš do dzi?. Niestety czasami trzeba zgodzić się , iż cel u?więca ?rodki ale miejmy mimo to nadzieję , iż ?rodkami tymi przestanš być wojny....


Widzisz tylko część pracy, aby zobaczyć całość, musisz się zalogować.

Nie masz jeszcze u Nas konta? Na co czekasz? ZAREJESTRUJ SIĘ JUŻ TERAZ

Zapomniałeś hasła? Skorzystaj z formularza przypominającego hasło.


Czytano: 3137 , autor: ew.la , Ocena: 23.96

      Blip Śledzik Twitter Facebook Buzz Wykop

Inne podobne teksty do tytułu Wojny religijne.

Dokonania i porażki Jana III Sobieskiego. Wojny z Turcją w II poł. XVII w.
Przyczyny i Skutki II Wojny Światowej
Kwestia Polska w czasie I Wojny Światowej
Wojny Krzyzowe
Wojny polsko-szwedzkie w I poł. XVII wieku
Kilka ważnych dat, skutków, terminów z II Wojny Œwiatowej
Rozwój techniki oraz taktyki wojennej podczas I Wojny Światowej
Polska Lewica podczas Drugiej Wojny Światowej
Polska polityka zagraniczna przed wybuchem II Wojny Światowej
Wojny w XVIIIw.
Wojny grecko - perskie
Działania morskie w czasie Wojny Krymskiej
Wojny z Zakonem Krzyżackim.
Wojny Punickie
Wojny Polski w XVII wieku


Losowe teksty z tej samej kategorii

NIEWOLA AWINIOŃSKA PAPIEŻY.
Jagiellonowie (3)
Wojna Trzynastoletnia (1)
Uniwersytety jako ośrodki kultury średniowiecznej Europy
„Oświata i szkolnictwo warszawskie w opinii powstańczej stolicy 1830-1831 r.”
Korona Królestwa Polskieg
Faszyzm, nazizm i komunizm. (2)
Wojna domowa w Hiszpanii.
Stanisław August Poniatowski - życiotys i ocena własna
Bolesław Chrobry.


Wasze komentarze

Brak komentarzy dla danej pracy.




Zmień kategorię:

Zobacz także:

Pozostałe
Geografia Geografia
Biologia Biologia
Ekologia Ekologia
Historia Historia
Inne Inne
Leśnictwo Leśnictwo
Muzyka Muzyka
Plastyka Plastyka
PO PO
Przedsiębiorczość Przedsiębiorczość
Religia Religia
Sport Sport
Wiedza o kulturze Wiedza o kulturze
WOS WOS

A A A A - zmień wielkość czcionki


Oceń pracę:

Ocena pracy wynosi 23.96.

Informacje o pracy:

⇒Dodano: 2008-02-07 23:43:52
⇒Czytano: 3137
Autor: ew.la


Dodatkowe opcje:

Drukuj stronę
ZGŁOŚ NARUSZENIE
Wyślij znajomemu
Dodaj do ULUBIONYCH



Dodaj komentarz:

Tytuł:

Treść: