Strona główna » Liceum » Język polski » Oświecenie


Rozwój teatru w dobie oświecenia. Jego najwybitniejsi przedstawiciele i ich troska o losy kraju.



Poprzednia praca: Portrety Sarmatów i ludzi światłych w literaturze polskiego oświecenia.
Następna praca: "Powrót posła" Juliana Ursyna Niemcewicza jako komedia polityczna.



Treść: Do czasów panowania Stanisława Augusta istniały w Polscy teatry szkolne, magnackie oraz prywatne sceny królewskie. Sceny szkolne podporządkowane programowi dydaktycznemu utrzymujących je zakonów (głównie jezuitów i pijarów), najczęściej miały charakter amatorski. Prywatne teatry magnatów reprezentowały niekiedy wysoki poziom artystyczny, ale były dostępne jedynie dla wybranych widzów. Szerszy zasięg oddziaływania miały teatry królewskie, wystawiające sztuki z wielkiej dramaturgii europejskiej, zwłaszcza Corneille'a, Racine'a, Moliera, Godoniego i Metastasia. Królowie z dynastii saskiej szczególnie interesowali się teatrem muzycznym, warszawska opera Augusta III, do której wpuszczano zwykłą publiczność, należała do najlepszych w Europie.
Prace nad zorganizowaniem publicznej sceny polskiej rozpoczęły się zaraz po wstąpieniu na tron Stanisława Augusta i w rocznicę tego wydarzenia (19 listopada 1765 r.) aktorzy po raz pierwszy wystąpili. Doceniano w Polsce możliwości teatru w walce ideowej, wystawiano w nim sztuki poruszające aktualne problemy. Liczne komedie pisał jezuita, Franciszek Bohomolec. Zostały one skomponowane na zasadzie przeciwstawienia postaci o cechach dodatnich i ujemnych. Przykładem jest "Małżeństwo z kalendarza", w której nazbyt jeszcze przeładowanej publicystyką i retoryką, stworzył Bohomolec komiczny typ szlachcica- Sarmaty, skupiającego w sobie wszystkie wady, skupiającego w sobie wszystkie wady, jakie "oświeceni" zarzucali tradycjonalistom. Ubrany w staropolski kontusz, "Imć Pan Strarszukiewicz" miał ośmieszać swoją osobą przesąd, nietolerancję, fanatyczne przywiązanie do przywar stanu szlacheckiego. Komedia wywołała żywą reakcję widowni, obok pochwał rozległy się głosy protestu przeciwko ośmieszaniu szlachty, jej tradycji i obyczajów Kakby w celu złagodzenia nastrojów napisał Bohomolec komedię "Staruszkiewicz", gdzie rolę się odwróciły: pozytywny jest polski szlachcic Bezprzywarski, a negatywny jego rywal, cudzoziemiec de la Corde (tj. "spod szubienicy"). Tendencja obu utworów zmierza w gruncie do tej samej konkluzji, do podważenia utrwalonego w świadomości szlachty systemu oceny ludzi, którego głównym kryterium nie były wartości moralne, lecz pochodzenie stanowe. Bohomolec był bystrym obserwatorem obyczajów szlacheckich. Pewne motywy i wątki czerpał z europejskiej tradycji gatunku literackiego, zespalał je jednak z własnymi obserwacjami, tak że jego obrazy obyczajów mają koloryt wyraziście polski.
Do najwybitniejszych przedstawicieli sztuki komediowej czasów stanisławowskich należał Franciszek Zabłocki. Był urzędnikiem Komisji Edukacji Narodowej i współpracownikiem Towarzystwa do Ksiąg Elementarnych. Komedie Zabłockiego, przerabiane przeważnie z francuskiego, tchną jednak atmosferą życia polskiego. Stworzył on doskonałe postacie komediowe i satyryczne, ale zindywidualizowane, w wielu wypadkach oryginalne Taką postacią jest bohater "Fircyka w zalotach". Wyraźne tendencje satyryczne występują w komediach "Zabobonnik" i "Sarmatyzm". Bohater pierwszej, któremu "każde zdarzenie albo diabeł nasyła, albo przeznaczenie", jest uosobieniem ciemnoty panującej na dworach szlacheckich. W drugiej znalazły odbicie wszystkie niemal wady szlacheckie, które zwykło się określać mianem sarmatyzmu. Bohaterowie odznaczają się pychą rodową, skłonnością do awantur i bijatyk, brakiem poczucia praworządności, złym stosunkiem do chłopów. Pozytywnymi postaciami są dzieci zwaśnionych rodziców, wychowanych w duchu oświecenia.
Innym dramaturgiem był Franciszek Kniaźnin, który napisał "Matkę Spartankę", właściwie operę, nawiązującą poniekąd do wzoru klasycznej tragedii. Bohaterkami utworu są kobiety, reprezentujące ideę najwyższej ofiarności dla ojczyzny. Puławski teatr wystawił także inne sztuki Kniźnina, udramatyzowane sielanki z muzyką. Głównymi bohaterami tych utworów są ludzie prości, najczęściej wywodzący się z ludu. W sentymentalnej operze "Trzy gody" występują sympatyczne pary wiejskich kochanków, którym na drodze do małżeńskiego szczęścia staje złośliwy ekonom. Intencją Kniaźnina było przeprowadzenie nobilitacji moralnej bohatera pochodzącego z chłopskiej zagrody....


Widzisz tylko część pracy, aby zobaczyć całość, musisz się zalogować.

Nie masz jeszcze u Nas konta? Na co czekasz? ZAREJESTRUJ SIĘ JUŻ TERAZ

Zapomniałeś hasła? Skorzystaj z formularza przypominającego hasło.


Czytano: 2238 , autor: agacjo , Ocena: 73.67

      Blip Śledzik Twitter Facebook Buzz Wykop

Inne podobne teksty do tytułu Rozwój teatru w dobie oświecenia. Jego najwybitniejsi przedstawiciele i ich troska o losy kraju.

Rozwój instytucji kulturalnych.


Losowe teksty z tej samej kategorii

Opracowane pytania na mature ustna (XVIII LO, Wrocław, 2002) - Oświecenie
Ignacy Krasicki - biografia.
Czego Ignacy Krasiński uczył współczesnych sobie Polaków?
Literatura oświeceniowa w służbie wychowania nowego pokolenia Polaków.
Ściąga z oświecenia.
Określ cechy gatunku poematu heroikomicznego na podstawie "Monachomachii".
Wymień główne problemy twórczości I. Krasickiego. Omów dokładnie jeden gatunek literacki uprawiany przez poetę.
Rola teatru publicznego.
Podmiot liryczny wobec Boga, człowieka i ojczyzny w utworach Karpińskiego.
Oceń wpływ mody francuskiej na polską kulturę w XVIII w. i mody amerykańskiej obecnie, pisząc rozprawkę.


Wasze komentarze

Brak komentarzy dla danej pracy.




Zmień kategorię:

Zobacz także:

Język polski
Antyk i Biblia Antyk i Biblia
Barok Barok
Biografie Biografie
Charakterystyki Charakterystyki
Gramatyka Gramatyka
Inne Inne
Konspekty Konspekty
Listy Listy
Materiały do matury Materiały do matury
Młoda polska Młoda polska
Motywy Motywy
Oświecenie Oświecenie
Plany wydarzeń Plany wydarzeń
Pozytywizm Pozytywizm
Prace przekrojowe Prace przekrojowe
Prasówki Prasówki
Prezentacje maturalne Prezentacje maturalne
Recenzje Recenzje
Renesans Renesans
Romantyzm Romantyzm
Rozprawki Rozprawki
Streszczenia Streszczenia
Średniowiecze Średniowiecze
Tematy wolne Tematy wolne
Wiersze Wiersze
Wspołczesność Wspołczesność
XX lecie XX lecie

A A A A - zmień wielkość czcionki


Oceń pracę:

Ocena pracy wynosi 73.67.

Informacje o pracy:

⇒Dodano: 2008-01-30 23:57:27
⇒Czytano: 2238
Autor: agacjo


Dodatkowe opcje:

Drukuj stronę
ZGŁOŚ NARUSZENIE
Wyślij znajomemu
Dodaj do ULUBIONYCH



Dodaj komentarz:

Tytuł:

Treść: