Strona główna » Liceum » Język polski » Materiały do matury


Podstawy filozoficzne oświecenia



Poprzednia praca: Obraz wsi w literaturze renesansu.
Następna praca: Podstawy filozoficzne renesansu.



Treść: Oświecenie nazywano początkowo "epoką rozumu" lub "wiekiem filozofów", a w końcu "wiekiem oświeconym". Nazwa ta utrwalona została w Niemczech.
Oświecenia na zachodzie Europy rozwijało się od końca XVII wieku, a w Polsce w drugiej połowie wieku XVIII. Jest to okres literacki i kulturalny, lecz przede wszystkim ogół prądów ideowych, społecznych i politycznych Europy wieku XVIII. To oświecenie umysłów, które sprawia, że ludzie poznają siłę własnego rozumu, posługują się nią, to sprzeciw wobec tradycji głoszącej prymat religii, to skupienie uwagi na człowieku i zajmowanie się psychologią zamiast teologią, odejście od zagadnień etyki na rzecz psychologii, uznania rozumu za kryterium prawdy.
W całej Europie główną ideą epoki była walka o wolność, przeciwstawienie się ideologii epok poprzednich, krytyczne spojrzenie na dotychczasowy dorobek myśli kulturowej i politycznej.
Niewątpliwą zdobyczą oświecenia jest utrwalenie szacunku dla ludzkiej wiedzy, podjęcie walki z ciemnotą i przesądami, obalenie przesądów stanowych, walka o równouprawnienie wszystkich obywateli i poszanowanie jednostki ludzkiej.
Na tym podłożu zrodziły się główne prądy oświecenia:
racjonalizm - twórcą tego poglądu filozoficznego jest Rene Descartes - Kartezjusz (1556-1650), autor dzieła "Rozprawa o metodzie". ratio - rozum (łac.). Racjonaliści twierdzili, że poznanie świata możliwe jest za pośrednictwem rozumu. Kartezjusz jest autorem znanego powiedzenia "myślę, więc jestem" (cogito, ergo sum), wyrażającego optymistyczną wiarę w nieograniczone możliwości ludzkiego umysłu.
Myśl racjonalistyczna znalazła oparcie w osobie holenderskiego filozofa i matematyka, Barucha Spinozy, zwolennika determinizmu (wszystko, co się dzieje, jest koniecznością, poddane odwiecznym prawom). Utrzymywał, że jedynie za pomocą rozumu można poznać prawdę. Wyznawał panteizm (pogląd filozoficzny głoszący, że Bogiem jest wszechświat pojęty jako całość; ubóstwienie sił i praw natury; kult bogów rozmaitych wyznań)
Izaak Newton, matematyk, fizyk i filozof, przyczynił się do umocnienia racjonalizmu. Był symbolem potęgi myśli ludzkiej. Efektem myśli racjonalistycznej w odniesieniu do religii był deizm (uznawanie Boga za ideę, która - choć jest stwórcą świata - nie ingeruje w losy ludzi) oraz ateizm - pogląd zaprzeczający istnieniu Boga
empiryzm - za twórcę uważa się Fraciszka Bacona (pocz. XVII w.), który doświadczenie i eksperyment uznał za podstawę poznania świata, zaś indukcję za metodę poznania. Empiryzm przyczynił się do gwałtownego rozwoju nauk przyrodniczych i eksperymentalnych. Teoria indukcji znalazła zastosowanie w nauce (wpływ jednych zjawisk na drugie)
sensualizm - twórca był angielski uczony John Locke (1632-1704), który wprowadził pojęcie tabula rasa (czysta karta) - człowiek rodzi się z czystym umysłem, nieskażonym doświadczeniami. Podczas rozwoju i wychowywania, jego umysł kształtuje się (jest "zapisywany");
humanitaryzm - akcentował godność człowieka i jego prawo do wolności; za konieczne uznawał dążenie do braterstwa, wolności i równości wszystkich ludzi (zgodnie z ideą tolerancji religijnej i demokratyzacji ustrojów politycznych)
utylitaryzm - podstawy tego prądu wyznaczył Dawid Hume, który głosił, że miarą skuteczności postępowania powinna być użyteczność jego efektów i że celem działania moralnego, społecznego oraz politycznego powinna być przewaga przyjemności nad bólem i uszczęśliwianie jak największej ilości ludzi. Racjonalne zasady ekonomii oraz modyfikacja największej ilości ludzi. Racjonalne zasady ekonomii oraz modyfikacja stosunków społecznych miały zapewnić ludziom dobrobyt
radykalizm - kierunek polityczny, którego program domaga się głębokich reform w prawach, instytucjach i metodach działania rządu, jednak bez naruszania podstaw panującego ustroju
optymizm - skłonność do dostrzegania dobrych stron życia, do spoglądania z nadzieją w przyszłość własną i świata
irracjonalizm - pojawił się u schyłku oświecenia w krajach Europy Zachodniej; przeciwstawiał się racjonalizmowi. Naczelne miejsce w życiu człowieka przyznawał uczuciom, intuicji, wierze i instynktowi...


Widzisz tylko część pracy, aby zobaczyć całość, musisz się zalogować.

Nie masz jeszcze u Nas konta? Na co czekasz? ZAREJESTRUJ SIĘ JUŻ TERAZ

Zapomniałeś hasła? Skorzystaj z formularza przypominającego hasło.


Czytano: 1860 , autor: Michalk88 , Ocena: 54.03

      Blip Śledzik Twitter Facebook Buzz Wykop

Inne podobne teksty do tytułu Podstawy filozoficzne oświecenia

Podstawy filozoficzne renesansu.
Podstawy filozoficzne średniowiecza i charakterystyczne cechy sztuki.


Losowe teksty z tej samej kategorii

Cytaty - dom.
Poezja i poeta w twórczości Różewicza.
Władza to przywilej, obowiązek czy przekleństwo?
Czas i przestrzeń w "Sklepach Cynamonowych" i "Sanatorium Pod Klepsydrą" Brunona Schulza.
Rozmowa o poezji - analiza wiiersza Stanisława Grochowiaczka
Teatr i jego rola w oświeceniu.
Człowiek musi wierzyć w parę prostych pojęć jeśli chce żyć przyzwoicie.
Antyk i biblia - opracowanie.
Prądy i kierunki artystyczne XX-lecia miedzywojennego
Problematyka Lalki.


Wasze komentarze

Brak komentarzy dla danej pracy.




Zmień kategorię:

Zobacz także:

Język polski
Antyk i Biblia Antyk i Biblia
Barok Barok
Biografie Biografie
Charakterystyki Charakterystyki
Gramatyka Gramatyka
Inne Inne
Konspekty Konspekty
Listy Listy
Materiały do matury Materiały do matury
Młoda polska Młoda polska
Motywy Motywy
Oświecenie Oświecenie
Plany wydarzeń Plany wydarzeń
Pozytywizm Pozytywizm
Prace przekrojowe Prace przekrojowe
Prasówki Prasówki
Prezentacje maturalne Prezentacje maturalne
Recenzje Recenzje
Renesans Renesans
Romantyzm Romantyzm
Rozprawki Rozprawki
Streszczenia Streszczenia
Średniowiecze Średniowiecze
Tematy wolne Tematy wolne
Wiersze Wiersze
Wspołczesność Wspołczesność
XX lecie XX lecie

A A A A - zmień wielkość czcionki


Oceń pracę:

Ocena pracy wynosi 54.03.

Informacje o pracy:

⇒Dodano: 2008-08-25 10:26:09
⇒Czytano: 1860
Autor: Michalk88


Dodatkowe opcje:

Drukuj stronę
ZGŁOŚ NARUSZENIE
Wyślij znajomemu
Dodaj do ULUBIONYCH



Dodaj komentarz:

Tytuł:

Treść: