Strona główna » Liceum » Język polski » Listy


List - etymologia listu



Poprzednia praca: Jak Maly Ksiaze uzasadnilby swoj powrot do rozy w liscie pozostawionym narratorowi?
Następna praca: wiersz Oblicze ojczyzny



Treść: List
(łac breve)
W życiu codziennym wiadomość lub zawiadomienie skierowane do nieobecnych pisemnie. Prawnie pojęcie listu nie zostało ustalone. W niekórych wypadkach list stanowi dokument np. list gończy, list zastawny, list otwarty.
Powstanie listu związane jest z wynalazkiem pisma. Najstarsze znane listy pisane pismem klinowym pochodzą z r 2400-2200 p.n.e. W najdawniejszych czasach pisano list na tabliczkach drewnianych, glinianych lub kamiennych, u Egipcjan na papirusie, u Indusów i Chińczyków na liściach palmowych. Tabliczki woskowe później papirus, były używane przez Greków i Rzymian. Pergamin pojawia się w III w n.e., papier szmaciany ok. roku 1340. Z najstarszych listów wymienić należy list króla Indyjskiego Strabobata do Semiramidy, Dawida do Joaba(list Urjasza) i króla Protosa z Argos do króla Likji. Większość klasycznych listów greckich należy do sztucznych ćwiczeń retorycznych. Podobnie i listy rzymskie z których tylko po Cyceronie dochowały się listy rzeczywiste. W średniowieczu w Europie pisano listy tylko po łacinie, dopiero pod koniec epoki pojawiają się listy w językach narodowych. W w. XVIII i jeszcze w pierwszej połowie w. XIX wyższe sfery cywilizowanych narodów europejskich używały w listach języka francuskiego. Znaczenie listu jako źródła udzielanych wzajemnie wiadomości zanika po r. 1848, w miarę rozwoju dziennikarstwa – również forma listu staje się coraz zwięźlejsza i krótsza, treść zaś ograniczona do spraw osobistych lub poufnych. Język narodowy do listu wprowadzili w Europie najpierw Włosi u których przejściowo powracała łacina w dobie humanizmu. We Francji list był formą bardzo uprawnioną w XVI i XVII w. Osiągając wyżyny literackie i stając się wzorem dla innych narodów. Bardzo obfitą jest literatura listu w krajach wschodnich, u Arabów, Persów i Turków. Pieczętowano listy woskiem, a od XV w. sprowadzonym z Chin lakierem. Pieczęcie papierowe pojawiają się od roku 1624, a pierwsze koperty w Anglii w 1820r.
List stał się także rodzajem artystycznym używanym do celów literackich. W Grecji w późniejszych czasach takie listy nie są rzadkie(Alkifron). Również w powieściach Greckich spotykamy listy. Znane są listy apostolskie. U Rzymian dydaktyczne listy poetyckie piszą Horacy i Owidiusz. Rodzaj tej jest uprawiany i w średniowieczu. W wiekach nowożytnych literacka forma listu odgrywa poważną rolę. Do dziś dnia do celów problematycznych jest używany tak zwany list otwarty. Pod względem literackim formę listy najwyżej rozwinięto we Francji. W literaturze polskiej wysoką wartość literacką mają: „Listy do matki” J.Słowackiego, listy Z.Krasińskiego(nadzwyczaj liczne, wydano ich kilkanaście tomów, a kilkanaście pozostaje jeszcze w rękopisie).
Rodzaje listów:
üList gończy – publiczne ogłoszenie władz sądowych, wzywające do ujęcia przestępcy lub osoby mocno podejrzanej o dokonanie przestępstwa, połączone z dokładnym jaj rysopisem. W niektórych ustawodawstwach wolno ogłosić list gończy dopiero po zaistnieniu nakazu aresztowania.
üList ochronny – dokument dający pewnym osobom lub rzeczom specjalną ochronę. Listem ochronnym nazywa się także oświadczenie państwa, że bierze terytoria, należące do towarzystwa kolonialnego, pod swoją opiekę i obejmuje na tym terytorium władzę.
üList składowy – recepis odnoszący się do towaru oddanego na skład, za wręczeniem którego towar ma być wydany uprawnionemu do odbioru.
üList zastawny – dokument przez który nieruchomość zostaje obciążona zastawem. Zwłaszcza skrypty dłużne, opiewające przeważnie na posiadacza, wystawione przez banki hipoteczne i ziemskie zakłady kredytowe, dające za nie zabezpieczenie hipoteczne.
üList żelazny – gwarancja bezpieczeństwa, udzielana w średniowieczu, a także w czasach nowszych w odpowiedniej formie przez władzę państwową lub terytorialną osobom(nie przestępcom) udającym się do danego terytorium np. kupcom. Dziś list żelazny stanowi środek procedury o charakterze wyjątkowym, uwalniający pod pewnymi warunkami skazanego(na więzienie lub areszt śledczy) od prawomocności wyroku.
üList otwarty – rodzaj listu skierowanego przez nadawcę indywidualnego lub zbiorowego do osób publicznych lub instytucji z jednoczesnym przeznaczeniem do rozpowszechniania w szerokich kręgach czytelników. List otwarty odnosi się do istotnych kwestii życia społecznego, politycznego lub kulturalnego i ma za zadanie zwrócić na nie ogólną uwagę w trybie alarmującym. Miejscem publikacji listu otwartego bywają gazety i czasopisma.
üList pasterski – list biskupa dotyczący spraw wiary, skierowany do duchownych i wiernych danej diecezji, odczytywany w czasie nabożeństw. Listem pasterskim nazywamy także list episkopatu do wszystkich diecezji.
üList poetycki – utwór wierszowany o charakterze lirycznym, epickim, satyrycznym, panegirycznym, filozoficznym, krytycznoliterackim, mający formę listu do fikcyjnego lub rzeczywistego adresata(mistrza, protektora, przyjaciela). Gatunek ten został ukształtowany w literaturze rzymskiej, uprawiany przez Owidiusza i Horacego(list do Pizonów). W prowansalskiej poezji występował zwłaszcza jako forma liryki erotycznej. Żywotny był szczególnie w epoce klasycyzmu. W XIX w. Formą tą posługiwał się wielokrotnie C. Norwid.
üList z podróży – gatunek prozy reportażowej. Sprawozdanie z podróży napisane w formie listów nadsyłanych przez autora do redakcji gazety lub czasopisma. W gatunku tym zapis dokumentalny łączy się często z elementami narracji epickiej, felietonu lub komentarza publicystycznego np. „Listy z Afryki” i „Listy z podróży do Ameryki” H. Sienkiewicza.
...


Widzisz tylko część pracy, aby zobaczyć całość, musisz się zalogować.

Nie masz jeszcze u Nas konta? Na co czekasz? ZAREJESTRUJ SIĘ JUŻ TERAZ

Zapomniałeś hasła? Skorzystaj z formularza przypominającego hasło.


Czytano: 3831 , autor: tom , Ocena: 12.33

      Blip Śledzik Twitter Facebook Buzz Wykop

Inne podobne teksty do tytułu List - etymologia listu

List miłosny (2)
List miłosny utrzymany poniekąd w konwencji romantycznej.
List miłosny. (4)
List Tadeusza Soplicy do przyjaciela mowiący o jego uczuciach podczas powrotu do Soplicowa
List Konrada Walenroda do Litwinów
List Antygony do Hajmona (2)
List libertyna
List motywacyjny (2)
List z Sudet
List Winicjusza do Ligii
List do niewidomego chłopca
List otwarty
List Ani do Maryli i Mateusza
List miłosny (humorystyczny) (2)
List miłosny (humorystyczny) (1)


Losowe teksty z tej samej kategorii

List do Ebenezera Scrooge`a
List miłosny (humorystyczny) (2)
Spotkanie ze współczesnym artystą - list do przyjaciela.
List miłosny - twe usta
Nieocenzurowany list Winstona Smitha do przyjaciela.
List do rządzących dzisiejszego świata.
List Małego Księcia do Narratora
List z poprawczaka.
List Anzelma do Benedytka w celu zażegnania konfliktu rodów.
Plusy i minusy wstąpienia Polski do Unii - list otwarty


Wasze komentarze

Brak komentarzy dla danej pracy.




Zmień kategorię:

Zobacz także:

Język polski
Antyk i Biblia Antyk i Biblia
Barok Barok
Biografie Biografie
Charakterystyki Charakterystyki
Gramatyka Gramatyka
Inne Inne
Konspekty Konspekty
Listy Listy
Materiały do matury Materiały do matury
Młoda polska Młoda polska
Motywy Motywy
Oświecenie Oświecenie
Plany wydarzeń Plany wydarzeń
Pozytywizm Pozytywizm
Prace przekrojowe Prace przekrojowe
Prasówki Prasówki
Prezentacje maturalne Prezentacje maturalne
Recenzje Recenzje
Renesans Renesans
Romantyzm Romantyzm
Rozprawki Rozprawki
Streszczenia Streszczenia
Średniowiecze Średniowiecze
Tematy wolne Tematy wolne
Wiersze Wiersze
Wspołczesność Wspołczesność
XX lecie XX lecie

A A A A - zmień wielkość czcionki


Oceń pracę:

Ocena pracy wynosi 12.33.

Informacje o pracy:

⇒Dodano: 2008-05-27 22:51:08
⇒Czytano: 3831
Autor: tom


Dodatkowe opcje:

Drukuj stronę
ZGŁOŚ NARUSZENIE
Wyślij znajomemu
Dodaj do ULUBIONYCH



Dodaj komentarz:

Tytuł:

Treść: